Con đường được làm từ lòng dân
Ở xóm tái định cư thôn Bản Mịch, những ngày thi công tuyến đường mới, người vận chuyển vật liệu, người san nền, người đào rãnh thoát nước, người đắp lề. Hơn 400 mét đường bê tông dần nối khu dân cư với tuyến đường chính. Đó không phải một công trình lớn nếu đặt cạnh những dự án trị giá hàng chục, hàng trăm tỷ đồng. Nhưng phía sau hơn 400 mét đường ấy lại là một câu chuyện đáng suy ngẫm về sức dân. Tuyến đường rộng 3 mét, mặt bê tông dày 15 cm. Phòng An ninh Kinh tế, Công an tỉnh Tuyên Quang và Công ty cổ phần Xi măng Tân Quang hỗ trợ 75 tấn xi măng; Công ty cổ phần Thủy điện Sông Miện 5A hỗ trợ 24 triệu đồng. Người dân thôn Mịch A cũ mỗi hộ đóng góp hơn 500 nghìn đồng. Đặc biệt, 10 hộ tại xóm tái định cư mỗi hộ góp 5 triệu đồng, đồng thời trực tiếp tham gia ngày công. Sau gần hai tháng, tuyến đường vốn gây nhiều khó khăn cho việc đi lại, nhất là trong mùa mưa, cơ bản được bê tông hóa.
Người dân xóm tái định cư thôn Bản Mịch chung sức hoàn thiện tuyến đường giao thông nông thôn.
Khi con đường thành hình, ông Phàn Văn Nhùi, người dân Bản Mịch, chia sẻ rằng có đường bê tông, việc đi lại thuận tiện hơn, nhất là lúc mưa, việc vận chuyển nông sản cũng đỡ vất vả. Một câu nói ngắn, nhưng phía sau đó là điều thiết thực nhất mà người dân mong đợi ở một chủ trương: cuộc sống phải tốt hơn sau khi chủ trương được thực hiện.
Nếu chỉ nhìn bằng những con số, đây là một công trình giao thông dài hơn 400 mét. Nhưng nếu nhìn từ công tác xây dựng Đảng, phía sau con đường còn có một câu hỏi khác: điều gì khiến người dân sẵn sàng góp tiền, góp công cho một việc chung?
Người dân chỉ thực sự sẵn lòng chia sẻ một phần thu nhập, bỏ ngày công lao động khi họ hiểu việc đó được làm để làm gì, thấy lợi ích chung gắn với lợi ích chính đáng của mình và tin rằng những gì mình đóng góp cuối cùng sẽ trở lại phục vụ cộng đồng. Bởi thế, giá trị đáng kể nhất phía sau một công trình đôi khi không nằm ở mét đường hay số tiền huy động được, mà ở chỗ sự đồng thuận đã trở thành một nguồn lực phát triển.
Năm 2025, Thuận Hòa - một xã vùng III đặc biệt khó khăn - huy động khoảng 38 tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa để đầu tư cơ sở hạ tầng. Những cây cầu, tuyến đường, điểm trường được hình thành không chỉ từ ngân sách mà còn từ sự đồng hành của doanh nghiệp và đóng góp của Nhân dân.
Nhìn rộng ra cả nhiệm kỳ, Đảng bộ đã tập trung cho đột phá về kết cấu hạ tầng: 17 tuyến đường bê tông nông thôn với tổng chiều dài 14,453 km được làm mới, nâng cấp, sửa chữa; nhiều công trình cầu, trường học, kênh mương từng bước cải thiện điều kiện đi lại, sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Những cây số đường có thể thống kê được. Lòng dân thì không dễ đưa vào một cột số liệu. Báo cáo chính trị của Đảng bộ xã nhìn nhận công tác dân vận trong nhiệm kỳ đã chuyển theo hướng sâu sát, gần dân hơn; việc nắm tình hình, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân được chú trọng để kịp thời giải quyết vấn đề ngay từ cơ sở.
Đưa nghị quyết qua cánh cửa chi bộ
Sáng 7/9/2026, tại buổi sinh hoạt định kỳ của Chi bộ thôn Lũng Pù, những vấn đề được đưa ra bàn bạc đều rất gần với đời sống: phát triển sản xuất, vệ sinh môi trường, giữ gìn an ninh trật tự, chuyện học hành của con trẻ và việc triển khai công trình cấp điện cho thôn. Dự buổi sinh hoạt hôm ấy có đồng chí Đặng Thị Phượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thuận Hòa. Điện về Lũng Pù trước hết là một công trình đầu tư. Nhưng để công trình thuận lợi, bên cạnh vốn, kỹ thuật và tiến độ còn một việc quan trọng không kém: sự đồng thuận của người dân.
Và đó chính là lúc vai trò của chi bộ được đặt ra. Chi bộ phải nắm những vấn đề nảy sinh ngay tại địa bàn; cán bộ, đảng viên phải gần dân, hiểu dân, biết người dân còn băn khoăn điều gì để giải thích, vận động và phản ánh kịp thời. Công việc sau sinh hoạt không thể kết thúc ở một nghị quyết được biểu quyết thông qua mà phải đi tiếp bằng việc phân công, tổ chức thực hiện và kiểm tra kết quả.
Sinh hoạt chi bộ ở cơ sở là nơi những vấn đề rất gần với đời sống được đưa ra bàn bạc, phân công và theo dõi đến kết quả.
Trước đó hơn một tháng, ngày 3/8, Bí thư Đảng ủy xã cũng trực tiếp dự buổi sinh hoạt thường kỳ tại Chi bộ thôn Hòa Sơn nhằm nắm tình hình, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên ở cơ sở. Tại đây, các đảng viên trao đổi những tồn tại, hạn chế và giải pháp trong xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh.
Hai buổi sinh hoạt ở hai thôn chỉ là những lát cắt nhỏ. Nhưng từ những lát cắt ấy có thể nhận ra một yêu cầu lớn hơn trong đổi mới phương thức lãnh đạo ở cơ sở. Nghị quyết không thể chỉ đi xuống bằng văn bản. Nó phải đi qua cánh cửa chi bộ, qua trách nhiệm của từng đảng viên rồi mới có thể đi hết con đường đến với Nhân dân.
Đó cũng là bài học mà Đảng bộ Thuận Hòa rút ra sau một nhiệm kỳ: việc phân công phải bảo đảm “rõ mục tiêu, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả”, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và phát huy vai trò của Nhân dân.
Ở một địa bàn miền núi, nơi giao thông giữa các thôn bản còn những trở ngại, trình độ dân trí chưa đồng đều, sản xuất nông nghiệp từng nhỏ lẻ và hạ tầng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, yêu cầu ấy không đơn thuần là một phương pháp điều hành. Nó buộc mỗi cấp ủy, mỗi chi bộ phải trả lời một câu hỏi rất thực chất: sau một nghị quyết, việc gì của dân đã được giải quyết?
Một chi bộ mạnh, xét đến cùng, không phải chỉ là chi bộ duy trì đủ kỳ sinh hoạt. Chi bộ mạnh phải nhìn thấy vấn đề của địa bàn, bàn đúng việc cần bàn, giao đúng người chịu trách nhiệm và cùng Nhân dân đi đến kết quả. Bởi nếu đảng viên chỉ xuất hiện trong cuộc họp, giữa nghị quyết với cuộc sống vẫn còn một khoảng cách. Khi đảng viên có mặt trong việc khó của dân, nghị quyết mới bắt đầu có hình hài.
Khi thực tiễn đi vào nghị quyết
Từ Bản Mịch sang Lũng Buông, một câu chuyện khác lại được viết trên những triền đất từng khiến người dân phải loay hoay tìm cách nâng hiệu quả sản xuất. Mười năm trước, khi thanh long còn khá mới mẻ ở Thuận Hòa, ông Thèn Văn Sồ mạnh dạn đưa 50 trụ về trồng thử trên đất gia đình. Không có nhiều kinh nghiệm, ông vừa làm vừa học: từ dựng trụ, cắt tỉa, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh.
Mười năm sau, 50 trụ ban đầu đã thành 1.600 trụ trên diện tích 1,6 ha. Với giá bán bình quân khoảng 20.000 đồng/kg, mô hình đem lại doanh thu khoảng 150 triệu đồng mỗi năm. Nếu câu chuyện dừng ở đây, đó chỉ là một mô hình kinh tế hộ thành công. Nhưng điều đáng chú ý đối với công tác xây dựng Đảng nằm ở phần tiếp theo. Từ những kết quả thực tế, ngày 18/3/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Thuận Hòa ban hành Nghị quyết số 19 về phát triển nông nghiệp hàng hóa giai đoạn 2026-2030, trong đó thanh long được lựa chọn là một trong những cây trồng để chuyển đổi những diện tích canh tác kém hiệu quả. UBND xã sau đó cụ thể hóa chủ trương bằng Đề án số 08.
Mô hình thanh long của ông Thèn Văn Sồ ở thôn Lũng Buông mở ra một hướng sản xuất mới trên vùng đất khó.
Ở đây có một vòng chuyển động rất đáng chú ý: thực tiễn nảy sinh cách làm mới; người dân dám thử; hiệu quả được kiểm chứng; cấp ủy nhận diện hướng đi; nghị quyết tạo hành lang; chính quyền cụ thể hóa; rồi chính sách lại quay trở về phục vụ người dân. Một nghị quyết tốt không nhất thiết phải bắt đầu từ những vấn đề thật lớn. Nó có thể khởi nguồn từ câu hỏi rất cụ thể: trên mảnh đất này, người dân đang làm điều gì có hiệu quả và làm sao để một cách làm tốt có thể trở thành cơ hội của nhiều người? Điều đáng nói vì thế không chỉ là cây thanh long. Quan trọng hơn là cách tư duy lãnh đạo chuyển từ việc đơn thuần đưa chủ trương xuống cơ sở sang lắng nghe thực tiễn, phát hiện nhân tố mới rồi dùng nghị quyết và chính sách để nâng đỡ, nhân rộng những cách làm đã chứng minh hiệu quả.
Mạnh từ cơ sở, đổi mới từ cách làm
Cuối nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ Thuận Hòa có 470 đảng viên; trong nhiệm kỳ kết nạp 61 đảng viên mới. Báo cáo chính trị đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt cấp ủy có chuyển biến, nhiều tổ chức Đảng tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân chính trị tại cơ sở. Nhưng sức mạnh của một Đảng bộ không nằm ở việc có bao nhiêu đảng viên. Quan trọng hơn là mỗi đảng viên có trở thành một “địa chỉ trách nhiệm” trước Nhân dân hay không.
Ở thôn bản, người đảng viên phải biết nơi mình sống còn việc gì chưa giải quyết, hộ dân nào còn khó khăn, công trình nào còn vướng mắc, mô hình nào đáng nhân rộng, vấn đề nào nếu không xử lý từ sớm có thể trở thành bức xúc. Đổi mới phương thức lãnh đạo vì vậy nhiều khi bắt đầu từ những việc rất cụ thể: người đứng đầu cấp ủy trực tiếp xuống dự sinh hoạt chi bộ; lãnh đạo xã đến cơ sở kiểm tra thực tế; việc giao xuống phải có người chịu trách nhiệm và kết quả phải được kiểm tra.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số hướng tới mục tiêu gần dân, sát dân, vì Nhân dân phục vụ.
Đổi mới cũng diễn ra ngay trong phương thức làm việc của tổ chức Đảng. Từ ngày 16/7/2026, Thuận Hòa triển khai số hóa hồ sơ Đảng. Toàn xã có 509 hồ sơ cần số hóa; đến ngày 11/8 đã hoàn thành 283 hồ sơ, đạt 55,6%. Mục tiêu không đơn thuần là chuyển giấy thành dữ liệu, mà giúp việc quản lý, tra cứu hồ sơ khoa học, thuận tiện hơn.
Trong nhiệm kỳ trước, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính giải quyết đúng hạn của xã đạt 99%; 100% cán bộ, công chức sử dụng phần mềm quản lý văn bản, chữ ký số; các tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ hàng trăm lượt người dân tạo tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến.
Những con số công nghệ sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu chúng chỉ làm đẹp một báo cáo. Chuyển đổi số chỉ có giá trị khi bộ máy làm việc hiệu quả hơn, cán bộ xử lý công việc nhanh hơn và cuối cùng người dân được phục vụ tốt hơn.
“Gần dân”, vì thế, hôm nay có thêm một nội hàm mới. Gần dân vẫn là xuống thôn, vào bản, nghe dân nói. Gần dân là biết một vấn đề ngay khi nó mới nảy sinh. Nhưng trong không gian số, gần dân còn là để một người dân không phải đi lại nhiều lần vì một thủ tục hoàn toàn có thể được giải quyết nhanh hơn, minh bạch hơn.
Không tự bằng lòng với những gì đã có
Một tác phẩm về xây dựng Đảng sẽ khó thuyết phục nếu chỉ có những con đường mới, những vườn cây trĩu quả và những con số tăng trưởng. Chính Đảng bộ Thuận Hòa cũng không né tránh những khoảng trống của mình.
Báo cáo chính trị chỉ rõ sản xuất ở một số nơi còn nhỏ lẻ, giảm nghèo chưa thực sự bền vững; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số chi bộ còn hạn chế; một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa thể hiện đầy đủ tính tiên phong, gương mẫu; việc sâu sát địa bàn, nắm tình hình Nhân dân có thời điểm chưa thường xuyên. Trong cải cách hành chính, vẫn có những thủ tục khiến người dân phải đi lại nhiều lần; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến còn chưa cao.
Nhìn thẳng vào những điều chưa làm được không làm giảm giá trị của những kết quả đã đạt được. Ngược lại, đó là điều kiện để một tổ chức Đảng tự sửa mình. Nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ xã tiếp tục xác định xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ đảng viên; đổi mới công tác dân vận, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng; tăng cường kiểm tra, giám sát và đổi mới phương thức lãnh đạo trong điều kiện mới.Và sau tất cả những mục tiêu ấy vẫn là một câu hỏi tưởng như giản dị: Dân đang cần gì - và từ vị trí của mình, mỗi cán bộ, đảng viên đã làm được gì cho điều dân đang cần?
Thước đo cuối cùng ở phía Nhân dân
Hơn 400 mét đường ở Bản Mịch có thể đo bằng thước. Một vườn thanh long có thể tính bằng diện tích, số trụ cây và doanh thu. Công tác chuyển đổi số có thể thống kê bằng số hồ sơ. Một tổ chức Đảng có thể được đánh giá qua tỷ lệ xếp loại.
Nhưng có một giá trị khó biểu thị đầy đủ bằng những con số: niềm tin của Nhân dân.
Niềm tin ấy không được tạo nên từ những lời nói lớn. Nó được bồi đắp bằng một việc khó được giải quyết; một kiến nghị được lắng nghe; một con đường làm đúng điều dân mong; một mô hình sản xuất đem lại sinh kế; một cán bộ xuất hiện ở cơ sở khi công việc còn vướng và một trách nhiệm được theo đuổi đến kết quả cuối cùng.
Ở Bản Mịch, con đường được làm nên bởi sự góp sức của nhiều bàn tay đang giúp những chuyến nông sản bớt nhọc nhằn. Ở Lũng Buông, từ 50 trụ thanh long ban đầu của một người nông dân dám thử, một hướng sản xuất mới đang được nghị quyết nâng đỡ để tiếp tục nhân rộng. Ở Lũng Pù, chuyện về điện, về sinh kế, về những việc người dân đang cần tiếp tục được đưa vào sinh hoạt của chi bộ.
Ba câu chuyện khác nhau, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: việc của Đảng đang được bắt đầu từ việc của dân.
Nghị quyết có thể được khởi đầu trong một hội trường. Nhưng sức sống của nghị quyết chỉ thật sự được khẳng định khi nó đi hết con đường đến với Nhân dân - và trở lại trong lòng dân bằng những đổi thay cụ thể của cuộc sống.
Bài ảnh: Nguyễn Chinh
