Những hàng thanh long xanh tốt trên vùng đất Thuận Hòa là minh chứng cho hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
Gia đình ông Thèn Văn Sồ, thôn Lũng Buông là một trong những hộ tiên phong đưa cây thanh long bén rễ trên vùng đất Thuận Hòa. Mười năm trước, khi cây thanh long vẫn còn khá mới mẻ ở địa phương, ông mạnh dạn đưa giống về trồng thử nghiệm với 50 trụ trên diện tích đất của gia đình. Không có nhiều kinh nghiệm, ông vừa làm vừa học, tự tìm hiểu kỹ thuật từ khâu dựng trụ, cắt tỉa cành, chăm sóc đến phòng trừ sâu bệnh. Những ngày đầu, không ít người còn băn khoăn bởi vùng đất khô cằn, khí hậu khắc nghiệt liệu có phù hợp với loại cây này hay không.
Những cành thanh long sai trĩu quả báo hiệu một mùa thu hoạch bội thu của người dân xã Thuận Hòa.
Lựa chọn từng khiến nhiều người hoài nghi ấy cuối cùng đã mang lại những "trái ngọt". Từ 50 trụ thanh long ban đầu, sau 10 năm kiên trì chăm sóc và mở rộng diện tích, gia đình ông Sồ đã phát triển được 1.600 trụ trên diện tích 1,6 ha, trở thành một trong những mô hình trồng thanh long tiêu biểu của xã Thuận Hòa. Bắt đầu từ khoảng tháng 5 hằng năm, khi những lứa quả đầu tiên chín đỏ, vườn thanh long của gia đình bước vào mùa thu hoạch và kéo dài đến khoảng tháng 10. Nhiều đợt quả nối tiếp nhau không chỉ mang đến niềm vui được mùa mà còn tạo nguồn thu ổn định cho gia đình. Với giá bán bình quân khoảng 20.000 đồng/kg, mỗi năm mô hình mang lại doanh thu khoảng 150 triệu đồng, góp phần cải thiện đời sống và tạo động lực để gia đình tiếp tục gắn bó với loại cây trồng này.
Ông Thèn Văn Sồ thu hoạch thanh long tại vườn. Mô hình của gia đình ông là một trong những điểm sáng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở xã Thuận Hòa.
Ông Thèn Văn Sồ chia sẻ: "Ban đầu tôi chỉ trồng thử xem cây có hợp đất hay không. Sau thấy cây phát triển tốt, cho hiệu quả kinh tế nên gia đình quyết định chuyển toàn bộ diện tích sang trồng thanh long. Bây giờ cây đã cho quả nhiều, công việc chủ yếu là chăm sóc rồi thu hoạch. Nhờ cây thanh long mà điều kiện kinh tế của gia đình cũng khá hơn trước."
Những trái thanh long chín đỏ là thành quả từ sự mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng của người dân xã Thuận Hòa.
Nằm trên Quốc lộ 4C tuyến đường dẫn vào Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn, vườn thanh long của gia đình ông Sồ còn có lợi thế lớn trong tiêu thụ sản phẩm. Mỗi khi mùa quả chín về, nhiều người dân và du khách trên hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn đều dừng chân tham quan, chụp ảnh và mua thanh long ngay tại vườn. Những trái thanh long đỏ mọng không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình mà còn góp phần quảng bá hình ảnh nông sản của xã Thuận Hòa đến với du khách gần xa.
Thanh long Thuận Hòa có mẫu mã đẹp, ruột đỏ, vị ngọt thanh, được người tiêu dùng và du khách ưa chuộng.
Thực tiễn trên địa bàn xã Thuận Hòa cho thấy, cây thanh long là loại cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và mang lại hiệu quả kinh tế cao. Từ những mô hình trồng thử nghiệm đầu tiên tại các thôn Lũng Buông và Hòa Bắc, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang phát triển thanh long. Đến nay, toàn xã có hơn 2,5 ha thanh long đang cho thu hoạch và trồng mới trên 4 ha, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, mở ra hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa phù hợp với lợi thế của địa phương.
Ông Thèn Văn Sồ chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc thanh long với mọi người.
Từ những kết quả tích cực đó, ngày 18/3/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Thuận Hòa đã ban hành Nghị quyết số 19 về phát triển nông nghiệp hàng hóa giai đoạn 2026 - 2030, xác định phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, trong đó cây thanh long được lựa chọn là một trong những cây trồng chủ lực để chuyển đổi trên diện tích đất canh tác kém hiệu quả.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tich HĐND xã Đặng Thị Phượng thăm vườn thanh long của gia đình ông Sồ.
Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp hàng hóa theo Nghị quyết số 19, UBND xã Thuận Hòa đã ban hành Đề án số 08 về chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây thanh long. Thông qua đề án, địa phương hỗ trợ 150 triệu đồng cho 44 hộ dân mua cây giống và trụ bê tông, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận kỹ thuật, từng bước mở rộng diện tích và phát triển sản xuất theo hướng bền vững.
Ông Triệu Quốc Đạt, Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa cho biết: "Thực tế từ các mô hình trồng thanh long trên địa bàn cho thấy đây là loại cây phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều loại cây trồng truyền thống. Vì vậy, xã xác định phát triển thanh long không chỉ nhằm chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả mà còn hướng tới xây dựng vùng sản xuất hàng hóa gắn với nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập cho người dân. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân mạnh dạn chuyển đổi sản xuất, nhân rộng những mô hình hiệu quả và từng bước xây dựng thương hiệu thanh long Thuận Hòa."
Mỗi mùa thanh long chín, nhiều du khách trên hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn dừng chân tham quan và mua sản phẩm ngay tại vườn.
Từ những trụ thanh long đầu tiên được trồng với bao băn khoăn, lo lắng, đến nay những vườn cây trĩu quả đã minh chứng cho hướng đi đúng trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng của xã Thuận Hòa. Những "trái ngọt" hôm nay không chỉ mang ý nghĩa về giá trị kinh tế mà còn là kết quả của sự mạnh dạn đổi mới, tinh thần dám nghĩ, dám làm của người nông dân trên vùng đất từng được xem là khô cằn, mở ra kỳ vọng về một nền nông nghiệp phát triển bền vững trong những năm tới.
Bài, ảnh: Thu Biên
